Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) là một trong những yếu tố pháp lý quan trọng nhất mà người dân cần nắm rõ để thực hiện các thủ tục đất đai. Với sự thay đổi của Luật Đất đai (sửa đổi) 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ cũng có nhiều điều chỉnh lớn, đặc biệt là sự tham gia của UBND cấp xã.

Bài viết này của muadat.edu.vn sẽ làm rõ cơ quan nào có quyền cấp Giấy chứng nhận cho từng đối tượng sử dụng đất, cả trước và sau thời điểm 01/7/2025.

Khái quát chung về Giấy chứng nhận và thẩm quyền cấp

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi tắt là sổ đỏ hoặc sổ hồng) là chứng thư pháp lý do Nhà nước cấp. Nó xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và các tài sản khác hợp pháp của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất.

• Cơ sở pháp lý: Thẩm quyền cấp GCN được quy định chi tiết trong Luật Đất đai, các Nghị định hướng dẫn thi hành (như Nghị định 101/2024/NĐ-CP) và các văn bản của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

• Nguyên tắc phân cấp: Thẩm quyền cấp GCN được phân chia dựa trên đối tượng sử dụng đất (tổ chức, hộ gia đình, cá nhân) và mục đích thực hiện thủ tục (cấp lần đầu, cấp đổi, cấp lại, đính chính).

Thẩm quyền cấp GCNQSDĐ hiện hành (Trước 01/7/2025)

Theo quy định hiện hành, thẩm quyền cấp GCN được phân cấp rõ ràng giữa UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện:

Thẩm quyền của UBND cấp tỉnh

UBND cấp tỉnh (hoặc cơ quan được ủy quyền như Sở Tài nguyên và Môi trường) có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận trong các trường hợp sau:

• Cấp cho tổ chức trong nước, cơ sở tôn giáo, tổ chức nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

• Cấp cho trường hợp người sử dụng đất có yếu tố tổ chức và cá nhân cùng sở hữu (đồng sở hữu).

Thẩm quyền của UBND cấp huyện

UBND cấp huyện có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận cho:

• Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư.

• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

Thay đổi thẩm quyền cấp Sổ đỏ từ 01/7/2025

Luật Đất đai (sửa đổi) 2024 đã mang lại những thay đổi lớn về thẩm quyền, nhằm đơn giản hóa và phân cấp mạnh mẽ hơn, đặc biệt là đối với thủ tục cấp lần đầu cho người dân.

Đối với thủ tục Cấp lần đầu

Lưu ý: Việc UBND cấp xã có thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân là thay đổi đáng kể nhất, có hiệu lực từ 01/7/2025.

Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Đối với thủ tục cấp đổi, cấp lại, đính chính

Đối với các thủ tục sau cấp lần đầu, việc phân cấp được thực hiện như sau:

• UBND cấp huyện: Cấp cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư.

• Sở Tài nguyên và Môi trường: Cấp trong trường hợp địa phương đã thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai và UBND cấp tỉnh có văn bản ủy quyền cho Sở Tài nguyên và Môi trường.

>>> Xem thêm: Hồ sơ, thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Cách thức nộp và tiếp nhận hồ sơ

Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, Chính phủ khuyến khích đa dạng hóa địa điểm nộp hồ sơ, tách biệt giữa nơi tiếp nhận hồ sơ và cơ quan có thẩm quyền xử lý, ký cấp.

Người dân có thể nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận tại:

1. UBND cấp xã (đặc biệt đối với cấp lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân).

2. Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh VPĐKĐĐ tại địa phương.

3. Trung tâm Phục vụ hành chính công (nếu địa phương đã thành lập).

4. Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc cổng dịch vụ công cấp tỉnh.

Nguyên tắc thuận tiện: Hồ sơ có thể được nộp tại bất kỳ đơn vị tiếp nhận hồ sơ nào trong phạm vi địa bàn tỉnh, không nhất thiết phải nộp tại nơi có đất, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân.

Lưu ý thực tiễn khi thực hiện thủ tục

• Thời điểm áp dụng: Cần theo dõi chính xác thời điểm 01/7/2025 để biết thủ tục cấp lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân sẽ được nộp và xử lý tại cấp xã.

• Yếu tố tổ chức: Trường hợp có sự tham gia của tổ chức (dù là đồng sở hữu), thẩm quyền cấp GCN vẫn thuộc về UBND cấp tỉnh (hoặc cơ quan được ủy quyền).

• Chuẩn bị hồ sơ: Luôn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm: Đơn đăng ký, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, và chứng từ hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nếu có).

• Tra cứu cụ thể tại địa phương: Mỗi tỉnh/thành phố có thể có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc ủy quyền và phân công cơ quan tiếp nhận hồ sơ. Bạn nên tra cứu thông tin chính thức của Sở Tài nguyên và Môi trường tại địa phương trước khi nộp.

Sự thay đổi về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024, đặc biệt là việc UBND cấp xã có thẩm quyền cấp lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân, là bước tiến lớn trong cải cách thủ tục hành chính. Sự phân cấp này không chỉ giảm tải cho các cơ quan cấp huyện, cấp tỉnh mà còn tạo điều kiện thuận tiện tối đa cho người dân trong việc hoàn thiện các chứng thư pháp lý về đất đai tại nơi cư trú.

Để đảm bảo quá trình cấp Giấy chứng nhận diễn ra suôn sẻ sau ngày 01/7/2025, người dân cần nắm vững các điểm mới này và chủ động chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng theo hướng dẫn của cơ quan tài nguyên và môi trường địa phương.